थेट उत्तर (Direct Answer): महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागामार्फत कृषी तंत्रज्ञान व्यवस्थापन यंत्रणा (‘आत्मा’ – ATMA) योजनेंतर्गत राज्यातील सर्व ग्रामीण भागात ‘शेतकरी मित्र’ (Shetkari Mitra) पदाच्या ११,५८७ जागांची मोठी भरती जाहीर करण्यात आली आहे. किमान १२ वी (HSC) उत्तीर्ण असलेले आणि २५ ते ६० वयोगटातील स्थानिक शेतकरी या पदासाठी पात्र असून, निवड झालेल्या उमेदवारांना दरमहा ₹१,५००/- (वार्षिक ₹१८,०००/-) मानधन थेट बँक खात्यात दिले जाते. इच्छुक शेतकरी व तरुण आपल्या गावातील ग्राम कृषी विकास समिती किंवा तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयामार्फत ऑफलाईन अर्ज सादर करू शकतात; अधिकृत तपशील krishi.maharashtra.gov.in या शासकीय संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे.
⚡ ३०-सेकंद महत्त्वाचे हायलाइट्स (30-Second Highlights)
- भरतीचे अधिकृत नाव: महाराष्ट्र कृषी विभाग शेतकरी मित्र भरती २०२६ (ATMA Shetkari Mitra Scheme).
- सक्षम प्रशासकीय विभाग: कृषी आयुक्तालय, कृषी विभाग महाराष्ट्र शासन व जिल्हा आत्मा यंत्रणा.
- एकूण रिक्त पदे: ११,५८७ पदे (महाराष्ट्र राज्यातील सर्व जिल्ह्यांमधील पात्र गावांमध्ये).
- किमान शैक्षणिक पात्रता: १२ वी उत्तीर्ण + स्मार्टफोन, सोशल मीडिया व शेतीविषयक ॲप्स वापरण्याचे ज्ञान.
- वयोमर्यादा व निकष: २५ ते ६० वर्षे, संबंधित गावचा स्थानिक रहिवासी व प्रयोगशील शेतकरी असणे आवश्यक.
- निश्चित मासिक मानधन: ₹१,५००/- प्रति महिना (वार्षिक ₹१८,०००/-), दर ३ महिन्यांनी DBT द्वारे खात्यात वर्ग.
- कामाचे स्वरूप व वेळ: दररोज किमान २ तास गावातील शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन व कृषी योजनांचा प्रचार-प्रसार.
- विशेष महिला आरक्षण: या भरतीमध्ये महिला शेतकरी उमेदवारांसाठी ३०% जागा स्वतंत्रपणे राखीव.
- अधिकृत संकेतस्थळ: krishi.maharashtra.gov.in व maharashtra.gov.in.
शेतकरी मित्र भरती 2026: पार्श्वभूमी व शासन निर्णय (Recruitment Background & ATMA GR)
महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागामार्फत राबविल्या जाणाऱ्या विविध योजना, नवनवीन बी-बियाणे, आधुनिक कृषी औजारे आणि हवामान अंदाजांची माहिती गावपातळीवरील शेवटच्या शेतकऱ्यापर्यंत पोहोचवणे आवश्यक आहे. कृषी विभागातील विस्तार कर्मचाऱ्यांची संख्या मर्यादित असल्याने प्रत्यक्ष शेतावर जाऊन मार्गदर्शन करण्यात अडचणी येत होत्या.
या समस्येवर प्रभावी तोडगा काढण्यासाठी केंद्र व राज्य शासनाच्या संयुक्त विद्यमाने चालविल्या जाणाऱ्या ‘कृषी तंत्रज्ञान व्यवस्थापन यंत्रणा’ (ATMA – आत्मा) अंतर्गत शेतकरी मित्रांची नियुक्ती करण्याचा ऐतिहासिक शासन निर्णय (GR) निर्गमित करण्यात आला आहे. या भरतीमुळे गावातील तरुण आणि प्रगतशील शेतकऱ्यांना कृषी विकासात थेट सहभागी होण्याची संधी मिळाली आहे.
सन २०२६ च्या सुधारित मार्गदर्शक सूचनांनुसार राज्यभरात एकूण ११,५८७ शेतकरी मित्रांची निवड केली जात आहे. हे शेतकरी मित्र कृषी अधिकारी आणि सामान्य शेतकरी यांच्यामधील एक भक्कम संवादाचा पूल म्हणून काम करतील.
शेतकरी मित्र भरती 2026: ठळक माहिती व पात्रता तक्ता (Overview & Eligibility Matrix)
या भरतीसंदर्भातील प्रमुख अटी, शैक्षणिक निकष आणि वयोमर्यादेचे अधिकृत वर्गीकरण खालीलप्रमाणे देण्यात आले आहे:
| तपशील घटक | शासकीय निकष व नियम | महत्त्वाची नोंद / विशेष सवलत |
|---|---|---|
| पदाचे नाव | शेतकरी मित्र (Shetkari Mitra) | मानसेवी कंत्राटी पद (आत्मा योजना) |
| एकूण पदसंख्या | ११,५८७ पदे (महाराष्ट्र राज्य) | गावनिहाय व महसूल मंडळनिहाय लक्षांक |
| शैक्षणिक पात्रता | किमान १२ वी (HSC) उत्तीर्ण | कृषी पदविका किंवा पदवीधरांना विशेष प्राधान्य |
| वयोमर्यादा | २५ ते ६० वर्षे | वय पडताळणीसाठी शाळा सोडल्याचा दाखला / आधार |
| तांत्रिक कौशल्य | स्मार्टफोन व सोशल मीडिया हाताळणी | MahaDBT, ई-पीक पाहणी, ॲग्रीस्टॅक ॲप्सचे ज्ञान |
| स्थानिक रहिवासी | संबंधित गावचा मूळ खातेदार शेतकरी | स्वतःच्या नावावर किंवा कुटुंबात ७/१२ नोंद आवश्यक |
| महिला आरक्षण | ३०% समांतर आरक्षण | महिला शेतकरी गटातील सदस्यांना अग्रक्रम |
शेतकरी मित्राचे मासिक मानधन, कामाची वेळ व जबाबदाऱ्या (Salary & Duties)
शेतकरी मित्र हे पूर्णवेळ शासकीय नोकरीचे पद नसून कृषी विकासासाठी मानधनावर आधारित सेवा आहे. या पदासाठी निवड झालेल्या व्यक्तीला दरमहा ₹१,५००/- इतके मानधन दिले जाते, जे वार्षिक ₹१८,०००/- होते.
हे मानधन दर तीन महिन्यांनी एकत्रित स्वरूपात थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे (DBT) लाभार्थ्याच्या आधार संलग्न बँक खात्यात जमा केले जाते. या मानधनाव्यतिरिक्त कोणताही प्रवास भत्ता किंवा दैनिक भत्ता देय नसतो.
कामाच्या वेळेबाबत सांगायचे तर, शेतकरी मित्राला दररोज सरासरी २ तास आपल्या गावातील शेती क्षेत्रासाठी द्यावे लागतात. शेतकरी मित्राच्या प्रमुख जबाबदाऱ्या खालीलप्रमाणे आहेत:
| जबाबदारीचे क्षेत्र | प्रत्यक्ष करावयाची कामे | मूल्यांकन पद्धती |
|---|---|---|
| शासकीय योजना प्रसार | MahaDBT, ठिबक सिंचन, कृषी यांत्रिकीकरण योजनांची माहिती पोहोचवणे. | गावातील ऑनलाइन अर्जांची संख्या |
| शेतकरी गट निर्मिती | नैसर्गिक शेती, सेंद्रिय शेती व महिला शेतकरी बचत गट स्थापन करणे. | सक्रिय शेतकरी गटांचे अहवाल |
| तांत्रिक प्रशिक्षण समन्वय | कृषी विज्ञान केंद्र (KVK) व आत्मा तज्ज्ञांच्या कार्यशाळा आयोजित करणे. | शेतकरी उपस्थिती व प्रात्यक्षिके |
| डिजिटल नोंदणी सहाय्य | ई-पीक पाहणी, ॲग्रीस्टॅक फार्मर आयडी व ई-केवायसीसाठी शेतकऱ्यांना मदत करणे. | गावातील डिजिटल नोंदणी टक्केवारी |
शेतकरी मित्र निवड प्रक्रिया २०२६: अर्ज कसा व कुठे करावा? (Selection Process & Application)
शेतकरी मित्र पदाची निवड प्रक्रिया अत्यंत पारदर्शक पद्धतीने गावपातळीवर राबवली जाते. इच्छुक उमेदवारांनी खालील पायऱ्यांनुसार अर्ज सादर करावा:
- अर्जाचा नमुना मिळवणे: तालुका कृषी अधिकारी कार्यालय, पंचायत समिती कृषी विभाग किंवा आपल्या गावच्या कृषी सहाय्यकाकडून ‘शेतकरी मित्र अर्ज नमुना’ विनामूल्य प्राप्त करा.
- कागदपत्रे जोडणे: भरलेल्या अर्जासोबत १२ वी गुणपत्रिका, शाळा सोडल्याचा दाखला, आधार कार्ड, ७/१२ व ८-अ उतारा, आणि असल्यास कृषी पदविका किंवा सेंद्रिय शेती प्रमाणपत्राची सत्यप्रत जोडा.
- ग्राम कृषी विकास समितीकडे सादर करणे: तयार केलेला अर्ज गावातील कृषी सहाय्यक किंवा ग्राम कृषी विकास समितीच्या (GKVS) सचिवांकडे विहित मुदतीत जमा करा.
- ग्रामसभेची छाननी व मान्यता: आलेल्या अर्जांची छाननी ग्राम कृषी विकास समितीत केली जाते आणि योग्य उमेदवाराच्या नावाची शिफारस केली जाते.
- तालुका कृषी अधिकाऱ्यांची अंतिम मंजुरी: छाननीनंतर निवड झालेल्या उमेदवारांची यादी तालुका कृषी अधिकारी व जिल्हा प्रकल्प संचालक (आत्मा) यांच्याकडे पाठवली जाते, जिथून अंतिम नियुक्ती आदेश जारी केले जातात.
आवश्यक कागदपत्रांची चेकलिस्ट (Mandatory Documents Checklist)
अर्जासोबत खालील कागदपत्रे जोडणे बंधनकारक आहे, जेणेकरून छाननी दरम्यान अर्ज बाद होणार नाही:
- १. पूर्ण भरलेला व स्वाक्षरी केलेला अधिकृत अर्ज नमुना.
- २. इयत्ता १२ वी उत्तीर्ण गुणपत्रक व प्रमाणपत्र (किंवा कृषी पदविका/पदवी प्रमाणपत्र).
- ३. वयाचा पुरावा (शाळा सोडल्याचा दाखला किंवा जन्म प्रमाणपत्र).
- ४. आधार कार्ड आणि आधारशी जोडलेला सक्रिय मोबाईल क्रमांक.
- ५. गावातील जमिनीचा अद्ययावत डिजिटल स्वाक्षरीत ७/१२ आणि ८-अ उतारा.
- ६. संबंधित गावचा रहिवासी दाखला किंवा ग्रामपंचायत प्रमाणपत्र.
- ७. बँक पासबुकच्या पहिल्या पानाची झेरॉक्स (आधार DBT सक्रिय असलेले राष्ट्रीयीकृत बँक खाते).
- ८. जात प्रमाणपत्र (राखीव प्रवर्गातील उमेदवारांसाठी).
अडचणी व त्रुटी निवारण (Candidate Troubleshooting & Clarifications)
या भरतीसंदर्भात अर्जदारांना भेडसावणाऱ्या मुख्य अडचणी आणि त्यांचे अधिकृत निराकरण खालीलप्रमाणे आहे:
१. एका गावातून अनेक अर्ज आल्यास कोणाला प्राधान्य मिळते? जर एकाच गावातून एकापेक्षा जास्त पात्र अर्ज आले, तर कृषी क्षेत्रातील उच्च शिक्षण (उदा. कृषी पदविका, पदवी), सेंद्रिय शेतीचा प्रत्यक्ष अनुभव आणि १२ वी मधील गुणवत्तेनुसार अग्रक्रम दिला जातो.
२. महिला उमेदवारांसाठी आरक्षण कसे लागू होते? एकूण ११,५८७ पदांपैकी ३०% पदे (सुमारे ३,४७६ पदे) महिलांसाठी राखीव आहेत. महिला शेतकरी किंवा महिला बचत गटात सक्रिय असणाऱ्या महिलांना प्राधान्य दिले जाते.
३. मानधन मिळण्यास विलंब झाल्यास काय करावे? शेतकरी मित्राचे मानधन थेट खात्यात वर्ग होते. जर मानधन जमा झाले नाही, तर आपले बँक खाते NPCI मॅपरवर आधार लिंक आहे का याची खात्री करावी आणि तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयातील आत्मा कक्षाशी संपर्क साधावा.
अधिकृत शासकीय संकेतस्थळे व संपर्क पत्ते (E-E-A-T Verified Sources)
उमेदवारांनी कोणत्याही अनाधिकृत जाहिरातींवर विश्वास न ठेवता खालील शासकीय पोर्टल आणि कार्यालयांशीच संपर्क साधावा:
| प्रशासकीय यंत्रणा | अधिकृत संकेतस्थळ | हेल्पलाईन क्रमांक व पत्ता |
|---|---|---|
| कृषी विभाग, महाराष्ट्र शासन | krishi.maharashtra.gov.in | १८००-२३३-४००० (किसान कॉल सेंटर) |
| महाराष्ट्र शासन अधिकृत शासन निर्णय (GR) | maharashtra.gov.in | मंत्रालय, मादाम कामा रोड, मुंबई ४०००३२ |
| कृषी आयुक्तालय, महाराष्ट्र राज्य | krishi.maharashtra.gov.in | ०२०-२६१२२११७ (सेंट्रल बिल्डिंग, पुणे) |
| जिल्हा आत्मा यंत्रणा (ATMA) | जिल्हा कृषी अधीक्षक कार्यालय | प्रत्येक जिल्हा मुख्यालयातील आत्मा कार्यालय |
शेतकरी मित्र भरती २०२६: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्रश्न १: शेतकरी मित्र भरती २०२६ साठी किमान शैक्षणिक पात्रता काय आहे?
उत्तर: उमेदवार मान्यताप्राप्त शिक्षण मंडळातून किमान १२ वी (HSC) उत्तीर्ण असावा. तसेच त्याच्याकडे स्मार्टफोन वापरण्याचे व सोशल मीडिया हाताळण्याचे ज्ञान असणे आवश्यक आहे.
प्रश्न २: शेतकरी मित्राला दरमहा किती मानधन मिळते?
उत्तर: शेतकरी मित्राला आत्मा योजनेंतर्गत दरमहा ₹१,५००/- (वार्षिक ₹१८,०००/-) मानधन दिले जाते. हे मानधन दर ३ महिन्यांनी थेट बँक खात्यात वर्ग केले जाते.
प्रश्न ३: शेतकरी मित्र पदासाठी वयोमर्यादा काय आहे?
उत्तर: या पदासाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवाराचे वय किमान २५ वर्षे पूर्ण आणि कमाल ६० वर्षांपेक्षा जास्त नसावे.
प्रश्न ४: या भरतीमध्ये महिलांसाठी काही आरक्षण आहे का?
उत्तर: होय, शासन निर्णयानुसार शेतकरी मित्र भरतीमध्ये ३०% जागा महिला शेतकरी उमेदवारांसाठी राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत.
प्रश्न ५: शेतकरी मित्र पदाचा अर्ज कुठे आणि कसा सादर करायचा?
उत्तर: इच्छुक उमेदवारांनी आपल्या गावच्या कृषी सहाय्यक, ग्राम कृषी विकास समिती किंवा तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयाशी संपर्क साधून विहित नमुन्यातील ऑफलाईन अर्ज आवश्यक कागदपत्रांसह सादर करावा.
अधिकृत भरती व कृषी वार्ता – Mazhi Noukri News Bureau
महाराष्ट्र शासनाचे सर्व अधिकृत शासन निर्णय (GR), कृषी विभागाच्या योजना आणि नोकरी भरतीच्या खात्रीशीर वृत्तांतासाठी नेहमी krishi.maharashtra.gov.in आणि maharashtra.gov.in या अधिकृत पोर्टलचाच संदर्भ घ्यावा.
कोणत्याही अनधिकृत मध्यस्थाला किंवा दलालाला भरतीसाठी पैसे देऊ नका; ही निवड पूर्णपणे पारदर्शक व गुणवत्तेवर आधारित आहे. महाराष्ट्रातील सर्व ताज्या नोकरी व योजना अपडेट्ससाठी mazhinoukri.in ला नियमित भेट द्या.
